سبک زندگی

سبک زندگی به مجموعه رفتارها و عادت هایی گفته می شود که در فرد و جامعه بهینه شده است. در سبک زندگی شاخه ها و جوانب مختلفی دارد که می توان هر کدام را به طور مفصل شرح داد. اما یک اصل درسبک زندگی بیشتر مورد توجه قرار می گیرد که به عنوان سبک زندگی سالم شناخته می شود .

در سبک زندگی سالم سعی می شود شخص، ذهن و جسم قوی و سالمی داشته باشد و در نتیجه سلامت این فاکتورها می تواند منجر به بهتر زندگی کردن، بهتر تصمیم گرفتن و سالم زندگی کردن بیانجامد. ثمره این سبک زندگی رضایت و لذت از موهبت زنده بودن است.

سبک زندگی

 سبک زندگی سالم چگونه است؟

شما در ابتدا لازم است جسم سالمی داشته باشید. می توانید با عدم مصرف دخانیات، تنظیم وزن، خوردن میوه و سبزیجات، و انجام ورزش و تحرک به این امر کمک کنید. بعد از تغذیه سالم و مناسب و تحرک جسمی باید به جنبه‌های روانی پرداخت.  دور بودن از استرس، خواب با کیفیت و… مواردی حیاتی است که در زندگی های امروزی رعایت آن کمی سخت شده است.

به هیچ وجه لازم نیست که شما به یکباره تغییرات بزرگ و اساسی در سبک زندگی خود ایجاد کنید. تغییرات تدریجی و اندک به مرور می تواند پیشرفت کرده و به عادت تبدیل شود. به عنوان مثال شما می توانید تصمیم بگیرید که روزانه تنها ۵ دقیقه بیشتر پیاده‌روی کنید و یا خوردن آب را در طول روز یک لیوان افزایش دهید.  به مرور تغییرات در سبک زندگی بهینه شده و به فرهنگ و عادت روزمره تبدیل می گردد. از اصول زندگی سالم تحرک بیشتر و تغذیه سالم است.

 

 چرا سبک زندگی سالم؟

داشتن سبک زندگی سالم اثرات بسیار زیادی خواهد داشت. متاسفانه در جوامع و زندگی های امروزی زمینه‌های متعددی برای به وجود آمدن مشکلات سلامت جسم و روان وجود دارد. اثبات شده است که آنچه فکر می‌کنیم، مینویسیم، می خوریم و… همگی تاثیر مستقیم بر سلامت زندگی و رفتار اجتماعی ما دارد و ثمره آن می تواند زندگی ارزشمند و سالم باشد یا زندگی عصبی، درگیرانه به همراه بیماری های دست و پا گیر. انتخاب با شماست.

در جوامع امروزی بیماری های قلبی، سرطان، مشکلات مفصلی و حرکتی و… از جمله عوامل مرگ و میر و از دست دادن کیفیت زندگی ایده آل است. داشتن سبک زندگی سالم می تواند بسیاری از مشکلات سلامت  را نیز برطرف نماید .

اجزای سبک زندگی سالم

سبک زندگی به شیوه فعال:

باید بدانید که کنترل وزن و تناسب اندام می تواند هم سلامت شما را تضمین کند و هم اعتماد به نفس بهتری را به فرد هدیه دهد. آمادگی جسمانی می تواند به راحتی وزن شما را کنترل کرده و باعث شود شب ها نیز خواب بهتری را تجربه کنید.  داشتن تحرک و فعالیت مشکلات قلبی، عروقی ، مغزی و …را کاهش و به طول عمر شما می افزاید. از جهت سلامت بهتر روحی و جسمی و داشتن زندگی بی دغدغه باید تحرک و ورزش را سرلوحه برنامه زندگی قرار دهیم.

 مدیریت استرس در سبک زندگی:

درجوامعی زندگی می‌کنیم که فشار عصبی و استرس ها امری غیر قابل اجتناب است. استرس ها تاثیر مستقیم بر سلامت و ایجاد شدن خیلی از بیماری ها دارد. در خیلی از افراد وجود استرس و نگرانی می تواند فرد را به مصرف دخانیات، مواد مخدر، الکل و یا پرخوری ترغیب کند.  پرخوری و مصرف دخانیات و عادات ناپسند ذکر شده می تواند موجب به وجود آمدن سبک زندگی اشتباه شده و سلامت جسمی و روحی فرد و جامعه را دست خوش تغییرات منفی کند. افراد بسیاری هم هستند که بدون اطلاع، روش های اشتباهی را برای رهایی از استرس انتخاب می کنند. اشخاص دارای استرس، روحیه ناسالم داشته و مبادرت به جر و بحث و اعمال ناشایست  و عصبی می کنند.

مدیریت استرس اصلی است که می‌تواند شرایط و سبک زندگی سالمی را را برای فرد به ارمغان بیاورد. می توان با مراجعه به مشاوره، مدیتیشن و… آرامش و تعادل روحی مناسب در مواجهه با شرایط سخت و استرس زا را پیدا کرد. باید به مرحله ای از مهارت رسید که عوامل تنش زا نتواند تمرکز و آرامش زندگی را بر هم بزند.

 دوست داشتن خود در سبک زندگی:

یکی از اصول زندگی شاد و سالم، داشتن دوستی و رابطه خوب با خود درون است. وجود عزت نفس و ارزشمند  دیدن خود، می تواند روحیه شاداب برای فرد به همراه داشته و نحوه انجام امور و عملکرد را به مقدار قابل ملاحظه ای افزایش دهد. با بروز علائم مثبت و تاثیر گذار که در دوست داشتن و عزت نفس به وجود می آید، موقعیت‌های متعددی را می توان دریافت کرد  که نتیجه ای جز زندگی سالم همراه با حس رضایت نخواهد داشت.

تقویت ذهن و برنامه ریزی:

باید ذهن به درستی برنامه‌ریزی شود. برای کسب موقعیت و رسیدن به اهداف همیشه ذهنی برنامه ریزی شده و هدفمند داشته باشید. آینده ای جذاب را برای خود تصور کنید و برنامه رسیدن به آن را ترسیم نمایید. با بالا بردن تمرکز و دوری از افکار مخرب، می توان ذهنی سالم داشت. ذهن سالم نتیجه ای جز عملکرد سالم و موفقیت آمیز نخواهد داشت . شیوه های درست فکرکردن، برنامه ریزی ذهنی و آرامش بخشیدن به جریان ذهن را تمرین کنید تا نتایج عالی آن را در زندگی مشاهده کنید.

 تغذیه سالم در سبک زندگی:

یکی از ضروری ترین عوامل برای سبک زندگی سالم داشتن تغذیه مناسب است. شما باید بدن خود را بشناسید و بدانید که به چه رژیم غذایی نیاز دارید که حاوی ویتامین، مواد مغذی، مواد معدنی و… باشد تا جسم شما نیز  همراه با ذهنتان فعالیت پر بازدهی داشته باشد. تغذیه نامناسب هم می تواند به جسم  لطمه بزند و هم ذهن را تحت تاثیر خود قرار دهد.  جسمی که سالم نباشد لذت زندگی را به فرد نمی چشاند و در اثر کمبود مواد غذایی ضروری، ذهن نیز عملکرد مطلوبی از خود نشان نخواهد داد. خیلی از اخلاق های عصبی و عادات نا مطلوب از خستگی ذهن نشأت می گیرد و رابطه مستقیم با تغذیه  صحیح دارد. پس با مشورت و تحقیق در مورد تغذیه سالم ،بهترین مواد را به جسم و ذهن خود برسانید  تا با عملکرد بهتر سبک زندگی مطلوبی را تجربه کنید.

 تعادل در سبک زندگی:

سبک زندگی سالم یعنی داشتن تعادل در زمینه‌های مختلفی که در زندگی جریان دارد. باید بتوانید تعادل را از نظر جسمی، روحی، عاطفی، مالی، اجتماعی و…  برقرار کنید. خانواده و ارزش های اخلاقی اموری هستند که باید مثل مسائل مالی و اقتصادی به آنها اهمیت داده شود. عدم تعادل در هر عامل می تواند توازن زندگی سالم را را بر هم بزند. اگر هر مورد دچار نقصان شود احساس رضایت نهایی از زندگی احساس نخواهد شد. سعی کنید همان طور که به مسائل  مادی و کاری اهمیت می دهید به روابط اجتماعی و خانوادگی هم به بهترین نحو بپردازید. پرداختن به همه جوانب می تواند احساس رضایت در خود و اطرافیان شما ایجاد کند.

 فعالیت بدنی در سبک زندگی:

شما باید برنامه ریزی ای داشته باشید که فعالیت‌هایی را انجام دهید تا منجر به بالا رفتن  ضربان قلب شما گردد. ورزش و فعالیت های بدنی می تواند سیستم ایمنی شما را نیز تقویت کند و سلامت شما کمتر  در معرض خطر قرار گیرد. روحیه بالایی که در ورزش کردن و تحرک به وجود می آید، می تواند ذهن فعال و پویا را برای شما به ارمغان  بیاورد. بهتر فکر کردن و سالم زندگی کردن از اجزای جدایی ناپذیر در سبک زندگی مطلوب به حساب می آید. لازم نیست به طور ناگهانی سبک زندگی خود را تغییر داده به ورزش حرفه‌ای بپردازید. می توانید ورزش خود را از پیاده روی های چند دقیقه ای شروع و آن را بیشتر کرده و به مرور زمان به حد استاندارد نزدیک نمایید.

سبک زندگی با وزن متعادل:

داشتن وزن متعادل یکی از مزیت های مهمی است که می تواند اثرات مطلوبی چون کاهش فشار خون، کلسترول، قند و… را به همراه داشته باشد که همگی از عوامل به وجود آورنده سلامت بیشتر در فرد است. شما با داشتن وزن متعادل هم جسمی سالم خواهید داشت و هم از نظر روانی و روحیه، شرایط ایده آل تری را نسبت به قبل تجربه خواهید کرد. سعی کنید شیوه و سبک زندگی ای را در پیش بگیرید که وزن متعادل داشته باشید و اگر دچار افزایش وزن هستید حتماً برای کاهش آن دست به کار شوید. کاهش ۵ تا ۱۰ درصد وزن هم می تواند اثرات بسیار زیادی را روی بدن شخص ایجاد کند و وی را به سبک زندگی سالم تر هدایت کند.

برای کاهش وزن برنامه ریزی اصلی اساسی است. سعی کنید با تحرک بیشتر و پرهیز از غذاهای ناسالم به این هدف برسید. تحرک داشتن مزیت های زیادی دارد که به چند مورد از آنها اشاره می کنیم:

  • افزایش عزت نفس
  • افزایش انعطاف پذیری بدن و مقاوم شدن در برابر خطرات احتمالی جسمی در اثر  اتفاقات و حوادث
  • تقویت مفاصل و جلوگیری از پوکی استخوان
  • در افراد مسن به تقویت حافظه و مغز کمک شایانی می‌کند.
  • علائم و نشانه های اضطراب و افسردگی را کاهش می دهد و بر روی خلق و خوی انسان تاثیر مثبتی به جای می گذارد.
  • باعث حفظ توده های استخوانی شده و برای تقویت استخوان ها عاملی حیاتی است.
  • از عوامل مهم در کاهش استرس، انجام تحرک و فعالیت های بدنی است.
  • با تحرک و فعالیت های بیشتری که انجام می شود، از بیماری هایی چون سکته های قلبی و مغزی،  فشار خون و… جلوگیری به عمل خواهد آمد.

تعدادی رفتار و عادات نامناسب در زندگی های امروزی رایج شده است که  در طی سالیان متمادی اثرات نامطلوبی برسبک زندگی سالم جوامع گذاشته است. الگوهایی را برای شما بازگو می کنیم تا با تغییر در آنها بتوانید سبک زندگی مطلوب تری را تجربه کنید:

  • دیدن تلویزیون و موارد مشابه را کاهش دهید:
  • سعی کنید حداقل هفته ای یک بار تمام وسایل سرگرمی نظیر تلویزیون، کامپیوتر، بازی های ویدئویی و… را کنار گذاشته و به جای آن همراه با خانواده فعالیت های خارج از منزل داشته باشید. می‌توانید به پارک، جنگل، مراکز تفریحی، ورزشی و… بروید و فعالیت بیشتری را تجربه کنید.
  • سعی کنید روزانه بر فعالیت های جسمی خود بیافزایید:
  • دنبال راه حل های باشید تا تحرک و راه رفتن را افزایش دهید. به عنوان مثال می توانید هنگام صحبت با تلفن راه بروید و یا فعالیت ورزشی مختصری داشته باشید. با داشتن وسایل کمکی همچون تردمیل به خوبی می توانید زمانی که در منزل به سر می برید جنب و جوش بیشتری از خود نشان دهید. می‌توانید روزانه چند متر را به پیاده روی خود اضافه کنید و مسیر های نزدیک را با قدم زدن طی نمایید.
  • فعالیت های روزمره برای خود ایجاد کنید:
  • می توانید در خانه برای خود کارهایی را به خلق کنید. می شود به همسر کمک کرد و در اموری مثل نظافت، جارو کردن و… مشارکت داشت. اموری مثل باغبانی، تمیز کردن ماشین، نظافت حیاط و… می تواند  فعالیت های جدیدی باشد که شما تجربه کرده تا از کرختی و بی تحرکی خارج شوید.
  • سعی کنید کالری بیشتری بسوزانید:
  • با انجام امور ساده می‌توانید کالری  بیشتری را مصرف و بسوزند. به عنوان مثال از پله به جای آسانسور استفاده کنید یا در مواقع بیکاری حرکات ورزشی ساده را انجام دهید. عدم تحرک و نشستن، در زندگی های امروزی  تبدیل به یکی ازخطر های بزرگ شده است.
  • داشتن رژیم غذایی سالم :
  • داشتن رژیم غذایی سالم  از فاکتورهای مهم در سبک زندگی سالم است. تغذیه مناسب می تواند روی وزن و سلامت همه جانبه شما تاثیرات مثبتی داشته باشد. حتماً با مشورت با پزشک متخصص و افراد با تجربه، لیستی از غذاهای سالم و ناسالم را تهیه کنید.  بدانید که چه غذاهایی را باید حذف کنید و یا کدام ها را لیست خود اضافه نمایید. چند توصیه راجع به خوردن مواد غذایی و عادات تغذیه به شما می شود:

مصرف نوشیدنی های شیرین را کم کنید: مصرف قندی و مواد این چنینی در جوامع امروزی به شدت بالا رفته است. نوشیدنی هایی مثل نوشابه، چای و قهوه شیرین و… مقادیر زیادی قند وارد بدن خواهد کرد که برای سلامتی بسیار مضر است. با ترک کردن عادت غذایی غلط گذشته سبک جدید تغذیه، و زندگی سالم تری را تجربه کنید.

لبنیات کم چرب فراموش نشود:  خوردن شیر و ماست کم چرب از روش هایی است که دریافت کالری را کم می کند و علاوه بر استحکام استخوان ها رژیم غذایی مطلوبی برای بدن به حساب می آید.

مصرف بیشتر میوه جات: می‌توانید به شیوه های مختلف مصرف میوه را افزایش دهید. استفاده در سالاد ها، دسرها و… می تواند این مواد مغذی را بیشتر به بدن برساند. عادت کردن به مصرف میوه های مختلف می تواند عادتی عالی و سالم باشد.

تغییرمقدار کالری غذاهای مصرفی: از این به بعد کالری غذاهای خریداری شده دقت کنید. در خریدهای بعدی همین مواد غذایی با مقدار کمتر کالری تهیه نمایید. بدون تغییر نوع غذا مقدار کالری کمتری نسبت به قبل دریافت خواهید کرد.

مقدار مصرف سبزیجات را افزایش دهید:  تا می توانید سبزیجات را به غذاهای خود اضافه کنید.پاگر ساندویچ رست میپکنید از گوجه، فلفل، سبزی های معطر و… بیشتر استفاده کنید. سبک آشپزی خود را هم می‌توانید با کمی تغییر به سمت سبزیجات متمایل کنید. با استفاده بیشتراز سبزیجات در پخت و پز، مواد سالم تری را به بدن برسانید. مصرف سالاد مفید است به شرط آنکه یا از سس استفاده نشود یا در صورت لزوم سس کم چرب مصرف گردد.

در این مطلب سعی شد مطالب عمومی در مورد سبک زندگی و موارد کاربردی برای ورود به سبک زندگی سالم بیان شود. سبک زندگی جوانب و جزئیات بسیار زیادی دارد که با توجه به فرهنگ، محل زندگی و نوع خانواده می تواند دستخوش تغییرات شود.

 سبک زندگی شامل موارد متعددی است که می تواند به تفصیل مورد بررسی قرار گیرد. در ادامه به صورت تیتر وار موارد مهم دیگر مورد بررسی قرار می گیرد. 

بهداشت فردی

  • بهداشت فردی:باید مراقب شرایط بهداشتی جسم و روان خود باشد. در بهداشت فردی عواملی چون بهداشت خواب، بهداشت چشم، بهداشت گوش، بهداشت پوست و مو، بهداشت دهان دندان، واکسیناسیون  و… مورد بررسی و توجه قرار می‌گیرد. این عوامل باعث می شود و در مسیر سبک  زندگی سالم قرار گیرید.
  • تغذیه سالم:  بهتر است در سبک زندگی اصول تغذیه سالم و گروههای غذایی را بهتر بشناسیم. بدانیم در چه زمان و چه دورانی چه مواد غذایی را بنابر شرایط مصرف کنیم. در تغذیه سالم باید به ریزمغذی ها توجه ویژه نمود. در زمینه تغذیه سالم باید حتماً به بهداشت و ایمنی مواد غذایی مصرفی نیز دقت بسیار داشت.
  • فعالیت بدنی منظم: یک اصل برای حفظ و ارتقای سلامتی، ورزش و فعالیت بدنی است. باید در ورزش و فعالیت های بدنی فاکتورهایی چون برنامه ریزی برای ورزش های هوازی، تفاوت های جنسیتی، مهمترین برنامه برای فعالیت های ورزشی، فعالیت بدنی در دوران نوزادی، فعالیت بدنی در سنین ۵ الی ۱7 سال، فعالیت در سنین ۱۸ تا ۶۴ سال، فعالیت بدنی در دوره بارداری، انتخاب تجهیزات و امکانات ورزشی، ورزش در شرایط مختلف آب و هوایی و… را در نظر گرفت. هر کدام از این موارد می تواند با دقت بررسی شود و تبدیل به سبک زندگی سالم گردد.
  • سلامت روان: کسی که می‌خواهد سبک زندگی سالمی داشته باشد حتماً جنبه‌های روانی و تربیتی را نیز باید رعایت کند. باید مهارت های پدر و مادر خوب بودن، آموزش مهارت های ارتباطی در محیط خانواده، مهارت های حل مشکلات زوجین، سرسختی و تاب آوری روانی، خود مراقبتی در محیط های واقعی و مجازی، کنترل خشونت خانوادگی، سازگاری با محیط و… را بیاموزیم. با رعایت این نکات سبک زندگی ایده آلی را می توان متصور شد .
  • مهارت های زندگی: آموزش مهارت های زندگی می تواند دیدگاه های جدیدی به ما بدهد و فرد را در زندگی موفق تر کند. مهارت هایی مانند ارتباط موثر، مهارت خودآگاهی، مهارت همدلی، مهارت ابراز وجود، مهارت تصمیم گیری، مهارت حل مسئله، مهارت تفکر خلاق، مهارت تفکر نقاد، مهارت مدیریت استرس، مهارت کنترل و مدیریت خشم و… اصولی حیاتی برای سبک زندگی سالم است و آموختن آن ها باید در خانواده و محیط های آموزشی با جدیت انجام پذیرد.
  • مهارت کنترل و شناخت دخانیات در زندگی و محیط اطراف:  درست است که شما مصرف کننده این مواد نیستید اما باید اطلاعاتی راجع به چالش‌های این مسئله داشته باشید تا دیگران و خانواده خود را در مسیر صحیح قرار دهید. بهتر است بدانید که مواد دخانی چیست؟ اثرات مصرف دخانیات، مضرات دخانیات، مضرات مصرف قلیان و… چه می تواند باشد.
  • مهارت شناخت مضرات و اثرات مواد مخدر و مشروبات الکلی:  باید به عنوان یک انسان در جوامع امروزی بدانید که چگونه می شود مصرف الکل و مواد مخدر را کنترل کرد. اگر مصرف کننده این مواد هستید باید بیاموزید آن را مدیریت کرده و از زندگی خود حذف کنید. برای ورود به سبک زندگی سالم ترک این گونه عادات قدم بزرگی است. با مشورت ازافراد متخصص می توانید  این گونه مواد و نوشیدنی ها را از خود و محیط خانواده دور کنید و سبک زندگی جدید و سالم را بنیانگذاری کنید.
  • مهارتهای تشکیل خانواده و ازدواج: بهتر از مهارت های مهم در زمینه  ازدواج ، امور جنسی، بارداری، بارداری های پرخطر، روش های فاصله گذاری بین بارداری ها، ناباروری، مراقبت های پیش از بارداری، مشکلات جنسی، یائسگی و… با اطلاع شوید. زیرا کسب اطلاعات و مهارت در این  دسته می تواند خانواده ای سالم با بهداشت روانی و جسمانی مطلوب را به وجود بیاورد.
  • محیط کار و محیط زندگی سالم: شما باید سبک زندگی ای را پیش گیرید که  حاصل آن محیط کاری سالم و بدون مخاطره باشد. با شناخت و مدیریت عواملی چون صدا، خود مراقبتی در شغل های مختلف ، طب کار، بهداشت محیط کار سالم، بهداشت محیط، بهداشت آب و فاضلاب، بهداشت هوا، بهداشت پرتوها، بهداشت محیط زیست و… می تواند محیط امن برای زندگی و حیات خود و دیگر افراد جامعه فراهم کنید.
  • پیشگیری از بیماریها و حوادث: با سبک زندگی مناسب می شود از بیماری های زیادی که در اطراف شما هستند جلوگیری کرد و آن ها را مهار نمود. واکسیناسیون، مراقبت های دوره ای، آزمایش های سلامتی و… می توان بهداشت خانواده و جامعه را کنترل کرد.

با دانستن نکات مهارتی در سبک زندگی می شود از آسیب های خانگی، تصادف، غرق شدگی، گزیدگی، مواجهه صحیح با بلایای طبیعی و… در امان بود و در صورت بروز مدیریت صحیحی داشت.

در مطالب گفته شده به طور خلاصه عواملی بیان شد که می‌تواند رعایت آنها سبک زندگی متعادلی را برای افراد رقم بزند که هر کدام در جای خود می تواند توضیحات مفصلی داشته باشد. می توانید با توجه به نقاط ضعف یا نیاز، سبک زندگی خاصی را در پیش گیرید تا سلامت روحی، روانی، جسمی و… را به خانواده و جامعه ای که در آن زندگی می کنید هدیه دهید.